15 februari 2017

"Hoe vaak hebben jullie een groep naar huis moeten sturen?"




Vanmorgen werd ik gebeld door BNR met betrekking tot het tekort aan invallers. Ik kreeg de vraag: 'Hoe vaak hebben jullie een groep naar huis moeten sturen?' Keurig antwoordde ik: '1 keer'. En met dat keurige antwoord deed ik onbewust alle leerkrachten van VCO en misschien wel alle leerkrachten in heel Nederland tekort. Dat is onbedoeld, maar niet goed.

En dan stopt het telefonisch interview. Je kunt het niet meer veranderen. Ligt niet aan BNR, mensen zijn uiterst vriendelijk en correct, maar aan mezelf. Ik had ad rem moeten reageren. Maar soms reageer je secundair beter dan primair. De vraag is niet hoe vaak klassen naar huis gestuurd worden, maar hoe vaak heeft een team het creatief opgelost dat er geen invaller was. Want kinderen naar huis sturen, dat doen we niet in het onderwijs. De meeste leerkrachten, IB-ers en directeuren zijn zo betrokken, dat zij hun vrije dag of ander werk aan de kant zetten om er voor de kinderen te zijn. Want wij gaan voor maximale ontwikkelkansen voor kinderen.

Na de uitzending belde ik meteen terug. Ik zou door mijn keurige antwoord BNR zo maar 'fake-nieuws' kunnen laten verspreiden. Ik kreeg meneer Middel aan de lijn. Samen spraken we even kort door over het verhaal van zojuist. Ik vond dat ik de mensen in het onderwijs geen recht had gedaan met mijn keurige antwoord. Als me gevraagd was hoe vaak er geen invaller beschikbaar was en de school het creatief heeft opgelost, zodat kinderen niet naar huis gestuurd hoefden te worden, had ik 65 keer geantwoord.

Hulde aan al die duo-collega's, directeuren en IB-ers die een klas opgevangen hebben, waardoor ander werk bleef liggen. Hulde aan collega's die de groep opvingen door allemaal een aantal extra kinderen in de groep te nemen. Hulde aan teams die samen de kinderen opvingen. Chapeau.

Misschien moet ik toch maar een cursus mediatraining volgen of mag ik net als iedereen leren?

11 januari 2017

Organiseer je eigen feedback


Ik zag op Tedtalk een presentatie van Bill Gates, Teachers need real feedback. Een mooi filmpje wat in acht minuten ook jou kan inspireren om je feedback zelf te organiseren, op een veilige manier die bij jou past.

Het onderwijs heeft naar mijn mening continu verbetering nodig. En de spil in het onderwijs is voor mij de leerkracht. Een leerkracht die goed in zijn vel zit, zich veilig en gewaardeerd voelt en zelf verantwoordelijkheid neemt voor goed onderwijs, passend bij de kinderen, reflecteert voortdurend. Maar zelfreflectie is niet voldoende. Het is daarnaast belangrijk dat je je eigen feedback organiseert. Maar hoeveel tijd nemen we nu eigenlijk om met anderen over veranderingen in het onderwijs te praten en onze actieve houding tot verbetering daarin?

Recent onderzoek heeft uitgewezen dat 98% van de leerkrachten weinig of geen bruikbare feedback krijgen. En ik vind dat alle leerkrachten feedback verdienen. De maatschappij verandert voortdurend. Als wij onze kinderen goed onderwijs willen geven, zullen wij ook mee moeten veranderen. Een continu proces van kleine stapjes waarbij we door ontwikkelen en daardoor ook ons onderwijs en onze kinderen verder ontwikkelen.

Iedereen heeft feedback nodig. Feedback helpt ons om te verbeteren. Sommige mensen gebruiken daarvoor een coach. Coaching wordt nog vaak geassocieerd met onvoldoende presteren van medewerkers. En dat is volgens mij nu juist het probleem. Je eigen coaching en feedback organiseren, doe je juist omdat je als professional vooruit wilt. En dat hoeft helemaal geen geld te kosten. Zelf nodig ik regelmatig andere bestuurders uit om te praten over onderwijs, besturen en het belang om te denken vanuit het kind. Je moet niet afwachten tot een ander vindt dat je een coach nodig hebt, organiseer het zelf. In je omgeving ken je allemaal collega’s waar je je vertrouwd bij voelt. Nodig eens een collega of een ouder uit en vraag hoe die jouw klas ziet als diegene binnenkomt. Doe iets met de adviezen. Vraag een ouder eens hoe jouw communicatie overkomt. Vraag de kinderen hoe ze jouw als meester of juf ervaren. Zet een camera of je telefoon achterin de klas en bekijk het filmpje later. Hoe kom jij over?

Het gaat zo snel over de euro’s en binnen dat financiële kader worden keuzes gemaakt hoe we de organisatie inrichten. Zoveel geld voor formatie betekent dat er een bepaald aantal leerkrachten kunnen werken en dat bepaald de klassengrootte. Het moet naar mijn mening andersom. Wat willen we bereiken? Wat is onze missie? Goed onderwijs voor alle kinderen, met elke school een eigen gezicht. Dat betekent iets voor de inzet van de begeleiding aan kinderen, leerkrachten en de organisatie van het onderwijs binnen de school.

Ik zie steeds meer scholen waar leerkrachten het lef hebben met elkaar filmpjes te bekijken van hun eigen functioneren. Een mooi voorbeeld hiervan is het team van de Ceder in Veenendaal. In elke bouw wordt tijdens de bouwvergadering een filmpje van één van de leerkrachten bekeken en voorzien van tips en tops. In een 20 minuten tijd krijgt een leerkracht feedback van zijn of haar collega’s. Dat kan omdat er een sfeer van veiligheid en vertrouwen in het team is. We zijn allemaal verschillend en dat is oké. Maar we kunnen elkaar versterken, want samen zie je meer dan alleen.

Een prachtopdracht voor alle schoolleiders om te werken aan die onderstroom: Creëer een dusdanige veilige sfeer in je team, dat je mag leren van en met elkaar. Fouten maken mag, maar wat is daarna de volgende stap die je neemt om je leerkrachtgedrag te veranderen. Gedrag dat zorgt voor een veilige sfeer voor kinderen, waarin ook zij mogen leren van hun fouten. Want van fouten maken, leer je het meest.
Geurt Morren

5 oktober 2016

Goede communicatie betekent vaak aandacht voor de ander


In de afgelopen week sprak ik met onze vertrouwenspersoon Anne Overbeek. Ik vroeg haar – zonder haar vertrouwelijkheid te schenden - waar volgens haar aandachtspunten voor VCO liggen.

Allereerst noemde zij dat het best heel goed gaat met VCO en dat er in het afgelopen jaar geen aanleiding was om het bestuur te informeren.

Wel benadrukte zij het belang dat onze medewerkers de meldcode goed hanteren en daarbij gebruik maken van de app. 

Een aandachtspunt in onze organisatie is de communicatie tussen leerkrachten en ouders en tussen directeuren en leerkrachten. Ouders geven aan dat als zij met een klacht bij de leerkracht komen, de leerkracht nog regelmatig in de verdediging schiet. Anne geeft aan dat het goed zou zijn voor leerkrachten als zij zich bewust worden van het feit dat ouders niet zo maar bij hen komen. Vaak zit er een andere vraag achter de klacht. Hoe krijgen we als leerkrachten de achterliggende vraag boven? Waar is de ouder bang voor? Waar ben jij als leerkracht bang voor? Probeer juist niet te verdedigen, probeer je juist niet te ergeren aan die ouder die vragen komt stellen.

Ik sprak Jos Sprakel hierover en die gaf een mooi voorbeeld. Een professionele fotograaf gaf aan dat hij zijn fototoestel vergeten was en het weekend naar Berlijn moest. Hij vroeg het gezelschap wie er amateurfotograaf was. Een stuk of acht mensen staken hun hand op. ‘Kan ik je fototoestel dit weekend even lenen?’ En alle acht deden ze daar moeilijk over. Er was niemand die zijn toestel wilde uitlenen. Als zij al moeilijk doen over een weekendje een fototoestel uitlenen, is het dan gek dat ouders soms moeilijk doen dat ze hun kinderen een jaar aan jou als leerkracht toevertrouwen?

Ouders hebben het nodig dat ze de leerkracht vertrouwen, dat zij goed voor hun kind zorgen. Vaak gaan de klachten en juist de onderliggende vragen daarover. Zie je mijn kind wel? Heb je het beste met mijn kind voor?

In communicatie komen vaak drie aspecten naar voren: relatie, inhoud en proces. Probeer steeds in de gaten te houden op welk niveau de ander spreekt en sluit daarbij aan. Probeer eerst de ander te begrijpen alvorens je begrepen wilt worden. Want zonder die verbinding, kom je niet tot een oplossing.

Tenslotte een voorbeeld van Kim Schonewille. Ze was onlangs op een school en kreeg er een boze moeder aan de lijn. Ze moest de directeur spreken. Kim gaf aan dat dat nu niet lukte en of de mevrouw, de moeder was die vanmiddag zo stond te schreeuwen in school. ‘Ja’, zei moeder. ‘Hoe kwam dat eigenlijk? Gaat het wel goed met je?’ ‘Ik ben zo moe.’, zei moeder. ‘Het lukt me allemaal even niet. Wil je tegen de directeur zeggen dat het me spijt, dat ik zo tegen de andere ouders geschreeuwd heb?’

Aandacht voor elkaar lost soms al heel veel op. Ik wens jullie allemaal veel succes om eerst de ander te begrijpen en dan pas zelf begrepen te willen worden.

Geurt Morren
Voorzitter CvB VCO Oost-Nederland